Khoa Ngôn ngữ học tổ chức thành công Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng”

Ngày 26/11/2022, Khoa Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức thành công Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng”.

Tham dự Hội thảo có đại biểu, khách mời là các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ khắp nơi trên cả nước. TS. Lê Hoàng Dũng - Phó Hiệu trưởng Nhà trường, TS. Trần Anh Tiến - Trưởng Phòng Đối ngoại và Quản lý Khoa học đã đại diện Nhà trường đến tham dự Hội thảo. Hội thảo năm nay thu hút hơn 100 người tham dự là giảng viên trong và ngoài Trường, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên CNTN của Khoa.

Phát biểu tại phiên khai mạc, TS. Lê Hoàng Dũng - Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh: Hội thảo “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng” là dịp mà các nhà khoa học đến để chia sẻ những nghiên cứu của mình, cập nhật những tình hình nghiên cứu mới, đề xuất những hướng nghiên cứu để ứng dụng vào trong thực tiễn.”

Hình 1. TS. Lê Hoàng Dũng phát biểu tại phiên khai mạc

Hội thảo năm nay có kế thừa và phát triển từ thành công của các Hội thảo ở những năm trước: Hội thảo “Những vấn đề thực tiễn của Ngôn ngữ học ứng dụng ở Việt Nam” (năm 2017), Hội thảo quốc tế  “Những vấn đề Ngôn ngữ học ở Việt Nam và Đông Nam Á” (năm 2018), Hội thảo “Ngôn ngữ học và những lĩnh vực ứng dụng lần 1” (năm 2020), Hội thảo “Ngôn ngữ học và những lĩnh vực ứng dụng lần 2” (năm 2021).

Trong tham luận đề dẫn “Từ ký hiệu học đến ký hiệu học chức năng hệ thống”, TS. Phạm Hồng Hải – Trưởng Bộ môn Ngôn ngữ học Ứng dụng đã tổng thuật về một hướng phát triển của Ký hiệu học đó là Ký hiệu học xã hội, và tập trung trình bày về những nội dung cơ bản của Ký hiệu học Chức năng hệ thống. Tham luận còn thảo luận về bản chất và sự phát triển của ngôn ngữ trên những khía cạnh khác nhau.

Hình 2. TS. Phạm Hồng Hải – Trưởng Bộ môn Ngôn ngữ học ứng dụng trình bày tham luận đề dẫn

Sau tham luận đề dẫn, phiên toàn thể gồm có 02 tham luận: tham luận “Khái niệm "context" trong Ngôn ngữ học” của TS. Nguyễn Hoàng Trung và tham luận “Ngữ âm học thực nghiệm đối với việc nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng” của nhóm tác giả TS. Đinh Lư Giang, PGS.TS. Nguyễn Công Đức và PGS.TS. Nguyễn Văn Chính. Các tham luận thu hút sự quan tâm của người tham dự, tạo nên không khí trao đổi học thuật sôi nổi.

Hình 3. TS. Đinh Lư Giang trình bày tham luận tại phiên toàn thể

Sau phiên toàn thể, Hội thảo được chia làm 02 tiểu ban: “Ngôn ngữ học lý thuyết” và “Ngôn ngữ học ứng dụng”. Mỗi tiểu ban có 02 phiên làm việc song song với nhau.

Ở tiểu ban “Ngôn ngữ học lý thuyết” có tổng cộng 06 tham luận:  tham luận “Vận dụng sơ đồ hình ảnh vật thể, liên kết, bộ phận - toàn thể, và trung tâm - ngoại vi trong nghiên cứu tiếng Việt” của NCS. Nguyễn Đình Việt, tham luận “Tương tác lịch sự trong tranh tụng pháp lý - nhìn từ góc độ thể diện” của NCS. Phạm Thị Minh Hải, tham luận “Các nét nghĩa tình thái của từ "lại" trong các cấu trúc đặc trưng” của HVCH. Vũ Đình Khôi, tham luận “Cơ sở ký hiệu học ứng dụng” của nhóm tác giả TS. Huỳnh Thị Hồng Hạnh, PGS.TS. Nguyễn Công Đức, TS. Phạm Hồng Hải, tham luận “Trắc học phương ngữ và việc nghiên cứu phương ngữ học địa lý ở Việt Nam” của nhóm tác giả NCS. Nguyễn Trần Quý, TS. Đinh Lư Giang, TS. Nguyễn Huỳnh Lâm và tham luận “Những tìm hiểu về đặc điểm ngôn ngữ và giá trị nhân văn trong tác phẩm "Tình yêu đất" của nhà văn Võ Hồng” của TS. Trần Thị Kim Tuyến (Trường ĐH Sài Gòn).

Hình 4.  NCS. Nguyễn Đình Việt báo cáo tham luận “Vận dụng sơ đồ hình ảnh  vật thể, liên kết, bộ phận - toàn thể, và  trung tâm - ngoại vi trong nghiên cứu tiếng Việt”

Hình 5. NCS. Nguyễn Trần Quý báo cáo tham luận “Trắc học phương ngữ và việc nghiên cứu phương ngữ học địa lý ở Việt Nam”

Tiểu ban “Ngôn ngữ học ứng dụng” cũng có 06 tham luận. Các tham luận nhận được sự quan tâm, trao đổi sôi nổi: tham luận “Sự phân biệt đối xử về giới tính trong ngôn ngữ” của TS. Nguyễn Thị Hồng Sanh (Trường ĐH Quảng Nam), tham luận “Quán ngữ Nam Bộ trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư” của ThS. Tôn Thị Tuyết Oanh (Trường ĐH An Giang), tham luận “Mối quan hệ giữa các phương thức tạo nghĩa trong diễn ngôn quảng cáo thực phẩm chức năng (trên mạng xã hội facebook) của ThS. Đỗ Khôi Nguyên, tham luận “ Mạch lạc trong diễn ngôn lời bài hát cách mạng Việt Nam thời kỳ 1945-1975” của NCS. Lê Trần Hữu, tham luận “Thuyết quan yếu trong giao tiếp trực tuyến” của HVCH. Nguyễn Thị Thanh Thảo và tham luận “Phân tích diễn ngôn qua trung gian - hướng tiếp cận phân tích diễn ngôn từ hành động xã hội” của TS. Phan Thanh Bảo Trân (Trường ĐH KHXH&NV-ĐHQG HCM).

Hình 6. ThS. Đỗ Khôi Nguyên trình bày tham luận “Mối quan hệ giữa các phương thức tạo nghĩa trong diễn ngôn quảng cáo thực phẩm chức năng (trên mạng xã hội facebook)”

Hình 7. NCS. Lê Trần Hữu trình bày tham luận “ Mạch lạc trong diễn ngôn lời bài hát cách mạng Việt Nam thời kỳ 1945-1975”

Các tham luận đều nhận được sự góp ý, gợi mở từ phía các chuyên gia, nhà nghiên cứu.

Hình 8. PGS.TS. Nguyễn Công Đức góp ý cho các tham luận

Bế mạc Hội thảo, TS. Huỳnh Thị Hồng Hạnh – Trưởng Khoa Ngôn ngữ học đã tổng kết nội dung các báo cáo trình bày trong Hội thảo và gửi lời cảm ơn đến các nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, học viên cao học và các bạn sinh viên đã tham dự và báo cáo tại Hội thảo.

Hình 9. Ban tổ chức và người tham dự chụp hình lưu niệm cùng nhau

Thành công của Hội thảo năm nay là sự cổ vũ tinh thần mạnh mẽ đối với đội ngũ cán bộ giảng viên Khoa Ngôn ngữ học trong các hoạt động nghiên cứu sắp tới. Năm 2023, Khoa Ngôn ngữ sẽ tiếp tục tổ chức Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 2”. Khoa hy vọng sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm hưởng ứng của các nhà khoa học, các anh chị nghiên cứu sinh, học viên cao học và các bạn sinh viên.

KHOA NGÔN NGỮ HỌC